Wiele problemów w relacjach – zarówno osobistych, jak i zawodowych – wynika z braku zrozumienia siebie oraz innych. Nie zawsze jesteśmy świadomi, jak jesteśmy postrzegani i jakie cechy, zachowania czy przekonania ujawniamy otoczeniu. Jednym z najciekawszych narzędzi pomagających w odkrywaniu siebie i budowaniu autentycznych relacji jest Okno Johari – model stworzony przez dwóch psychologów: Josepha Lufta i Harringtona Inghema w 1955 roku.
Czym jest Okno Johari?
Okno Johari to prosta, ale bardzo głęboka koncepcja, która pokazuje, jak wiedza o sobie jest podzielona między nas i innych. Składa się z czterech obszarów, które tworzą swoiste „okna” naszej osobowości:
🟦 1. Arena (obszar jawny)
To część naszej osobowości, która jest znana zarówno nam, jak i innym. Obejmuje cechy, zachowania, kompetencje czy emocje, które swobodnie okazujemy i które są zauważalne dla otoczenia.
Im większa arena, tym większa spójność w relacjach – ludzie wiedzą, kim jesteśmy, a my czujemy się autentyczni.
🟨 2. Ślepa plamka (obszar ślepy)
To cechy lub zachowania, które widzą inni, ale których my sami nie dostrzegamy. Może to być np. ton głosu, który odbierany jest jako nieprzyjazny, choć nie mamy takiej intencji.
Ujawnienie ślepych plamek jest możliwe dzięki informacji zwrotnej – konstruktywna krytyka i obserwacje od innych pomagają nam lepiej poznać siebie.
🟩 3. Fasada (obszar ukryty)
To wszystko, co wiemy o sobie, ale świadomie ukrywamy przed innymi. Mogą to być obawy, pragnienia, przekonania czy trudne doświadczenia.
Redukcja tego obszaru następuje poprzez otwartość i dzielenie się sobą – w bezpiecznych relacjach, w terapii czy w pracy rozwojowej.
⬛ 4. Nieznane (obszar nieznany)
To obszar, który jest nieznany zarówno nam, jak i innym. Może zawierać ukryte talenty, nieuświadomione potrzeby, mechanizmy obronne czy niewyrażone emocje.
Ten obszar możemy eksplorować poprzez pracę terapeutyczną, autorefleksję, hipnozę, medytację lub nowe doświadczenia życiowe.
Dlaczego warto pracować z modelem Okna Johari?
✅ Lepsza samoświadomość – odkrywając swoje „ślepe plamki” i eksplorując obszary nieznane, zbliżasz się do prawdziwego siebie.
✅ Zdrowsze relacje – większa otwartość i autentyczność budują zaufanie i zmniejszają ryzyko nieporozumień.
✅ Skuteczniejsza komunikacja – im więcej informacji dzielimy się świadomie, tym mniej miejsca na błędne interpretacje.
✅ Rozwój osobisty – odkrywanie ukrytych zasobów czy ograniczających przekonań otwiera drzwi do zmiany.
Okno Johari w terapii i hipnoterapii
W terapii, a zwłaszcza w hipnoterapii, praca z Oknem Johari może być niezwykle wartościowa. Podczas transu hipnotycznego klient ma dostęp do nieświadomych treści, co pozwala eksplorować obszar nieznany i przekształcać go w obszar znany.
Z kolei bezpieczna relacja terapeutyczna sprzyja otwieraniu się i odkrywaniu obszaru ukrytego, a informacje zwrotne i wspólna refleksja pomagają ujawniać ślepe plamki.
Podsumowanie
Okno Johari to metaforyczne lustro, które pomaga spojrzeć na siebie z różnych perspektyw. Uczy, że poznanie siebie to proces, który wymaga odwagi, szczerości i gotowości do zmiany. Ale to właśnie ta droga prowadzi do głębszego kontaktu ze sobą i bardziej autentycznych relacji z innymi.
Chcesz lepiej poznać siebie, zwiększyć swoją samoświadomość i rozwijać zdrowe relacje? Umów się na konsultację – wspólnie odkryjemy, co skrywa Twoje okno.