Poziomy świadomości to koncepcja, która pozwala zrozumieć, jak różne stany psychiczne, emocjonalne i duchowe wpływają na nasze postrzeganie świata, zachowania oraz interakcje z innymi. Zarówno Dave Logan, jak i William H. Hawkins, zaproponowali różne modele rozwoju świadomości, które wciąż mają szerokie zastosowanie w psychologii, duchowości i rozwoju osobistym. Choć ich podejście różni się w szczegółach, obaj autorzy podkreślają wagę ewolucji ludzkiej świadomości i jej wpływu na życie jednostki oraz społeczeństwa.
Poziomy świadomości według Dave’a Logana
Dave Logan, w swojej książce „Tribal Leadership” (2008), opisuje poziomy świadomości jako elementy, które determinują, w jaki sposób jednostki i grupy postrzegają siebie i otaczający świat. Zgodnie z Loganem, nasza świadomość nie rozwija się jedynie w kierunku indywidualnym, ale również w kontekście grupowym, społecznym. Model Logana koncentruje się na analizie kultury organizacyjnej i grupowej, wskazując na pięć poziomów, które przejawiają się w zachowaniu i sposobie myślenia ludzi w obrębie grupy.
Poziomy świadomości według Logana:
- Poziom 1: „Mój plemionny lider mnie zniszczył”
Ludzie na tym poziomie żyją w poczuciu całkowitego beznadziejności. Ich świadomość jest ukształtowana przez traumę, wykluczenie i poczucie bezwartościowości. W grupach, które funkcjonują na tym poziomie, panuje przemoc i destrukcyjne postawy. Osoby te żyją w atmosferze strachu i depresji, nie wierząc, że mogą poprawić swoją sytuację. - Poziom 2: „Jestem OK, ty jesteś OK”
Na tym etapie jednostki zaczynają postrzegać siebie jako ludzi o niskiej wartości, ale zaczynają dostrzegać, że inni mogą być ich partnerami w rozwoju. Zaczynają budować relacje oparte na współpracy, chociaż nadal występuje tendencja do konkurowania i porównań z innymi. - Poziom 3: „Jestem OK, ale ty nie jesteś”
Ludzie na tym poziomie świadomości czują, że są wyjątkowi i mają wyższy status niż inni. Zaczynają osiągać sukcesy zawodowe lub społeczne, ale mogą być zdominowani przez ego. W grupach na tym poziomie pojawiają się liderzy, którzy dążą do sukcesu i rywalizują z innymi, jednak ich działania są często ukierunkowane na własną korzyść. - Poziom 4: „Współpracujemy, aby osiągnąć większe cele”
Na tym etapie ludzie zaczynają działać jako część większej całości. Zrozumienie, że wspólny cel jest ważniejszy niż indywidualne ambicje, pozwala im na głębszą współpracę i poczucie solidarności. Grupy o takim poziomie świadomości działają w oparciu o wartości, takie jak współpraca, lojalność i wzajemny szacunek. Ludzie czują się częścią większej misji, która jest bardziej znacząca niż ich własne ego. - Poziom 5: „Jestem częścią czegoś większego”
To najwyższy poziom świadomości, w którym jednostki i grupy transcendują ego i indywidualne interesy na rzecz wspólnego dobra. Ludzie na tym poziomie są pełni współczucia i miłości, angażują się w działania, które mają na celu poprawę świata i dobro innych. Działania są napędzane przez altruizm, a ich celem jest stworzenie bardziej zrównoważonego i harmonijnego społeczeństwa.
Poziomy świadomości według Williama H. Hawkinsa
William H. Hawkins, autor książki „Power vs. Force” (1995), opracował model poziomów świadomości, który opiera się na skali energetycznej. Jego podejście jest bardziej duchowe i psychologiczne, ukazując jak różne poziomy świadomości wpływają na naszą zdolność do działania, podejmowania decyzji i interakcji z innymi ludźmi.
Skala świadomości Hawkinsa
Skala świadomości Hawkinsa mierzy poziom energii, którą człowiek emituje, a także jego zdolność do wchodzenia w interakcje z innymi. Każdy poziom odpowiada innemu stanowi świadomości, który wpływa na nasze życie w danej chwili. Skala ta jest oparta na pomiarze siły wibracyjnej, którą można zmierzyć za pomocą techniki kinesjologicznej. Oto najważniejsze poziomy z tej skali:
- Wstyd (20)
To najniższy poziom świadomości. Ludzie na tym poziomie żyją w ciągłym poczuciu winy i wstydu. Mają tendencję do samobiczowania i przeżywają głębokie poczucie bycia niegodnymi. - Strach (100)
Strach jest silnym uczuciem, które paraliżuje i ogranicza rozwój. Osoby na tym poziomie są często niepewne, pełne lęku przed nieznanym i mają problem z podejmowaniem decyzji. - Pożądanie (150)
Poziom pragnienia. Osoby na tym poziomie skupiają się na materialnych i zewnętrznych rzeczach, jak bogactwo czy status, i dążą do spełnienia swoich zmysłowych potrzeb. - Złość (200)
Złość jest wyrazem frustracji, agresji i konfliktu. Na tym poziomie człowiek często reaguje impulsywnie, nie potrafi znaleźć spokoju i często staje się agresywny. - Duma (250)
Ludzie na poziomie dumy czują się lepsi od innych i skupiają się na osiąganiu sukcesów. Chociaż mogą osiągać sukcesy, ich poczucie wartości opiera się na zewnętrznych osiągnięciach i pochwałach. - Odważny (300)
Poziom odwagi to moment, w którym jednostka stawia czoła wyzwaniom i działa w zgodzie ze swoimi wartościami. Ludzie na tym poziomie są gotowi podejmować decyzje i kierować się odwagą w obliczu trudności. - Miłość (500)
Poziom miłości to stan harmonii i współczucia. Osoby na tym poziomie nie tylko doświadczają miłości, ale stają się jej emanacją, działając na rzecz dobra innych. - Pokój (600)
Ludzie, którzy osiągnęli poziom pokoju, żyją w pełnej harmonii ze sobą i światem. Są wolni od wewnętrznych konfliktów i potrafią żyć w pełnej akceptacji. - Oświecenie (700-1000)
Ostateczny poziom świadomości, w którym człowiek osiąga pełną jedność ze wszechświatem, transcenduje ego i staje się świadkiem absolutu.
Porównanie modeli
Choć modele Dave’a Logana i Williama H. Hawkinsa różnią się w swoim podejściu (Logan kładzie nacisk na grupową i społeczną świadomość, a Hawkins na indywidualną i duchową), obie koncepcje łączy idea ewolucji i rozwoju. Logan koncentruje się na zrozumieniu i poprawie dynamiki grupowej, natomiast Hawkins wskazuje na wewnętrzne procesy, które prowadzą jednostkę do wyższych stanów świadomości.
Oba modele pomagają zrozumieć, że rozwój osobisty, społeczny i duchowy nie jest procesem liniowym, ale raczej stopniowym, z różnymi etapami, które wymagają zmiany perspektywy i pracy nad sobą. Ich zastosowanie w codziennym życiu może pomóc jednostkom, organizacjom i społeczeństwom w lepszym zrozumieniu siebie i innych oraz w dążeniu do bardziej świadomego i harmonijnego życia.