Ustawienia Hellingera, zwane także ustawieniami systemowymi, to metoda terapeutyczna opracowana przez niemieckiego psychoterapeutę Berta Hellingera. Jest to podejście oparte na założeniu, że nasze problemy emocjonalne, psychiczne i zdrowotne mogą wynikać z nieświadomych lojalności rodzinnych oraz traum przekazywanych z pokolenia na pokolenie.
Czym są ustawienia Hellingera?
Ustawienia systemowe to metoda pracy z podświadomością i ukrytymi dynamikami relacji międzyludzkich. Terapeuta prowadzący warsztaty wykorzystuje grupę uczestników, którzy odgrywają role członków rodziny osoby zgłaszającej problem. Uczestnicy, kierując się intuicją i wewnętrznymi odczuciami, odsłaniają niewidoczne na co dzień wzorce i napięcia obecne w systemie rodzinnym.
Podstawowe założenia terapii Hellingera
1. Porządek w systemie rodzinnym
Każda rodzina funkcjonuje według określonej hierarchii. Hellinger uważał, że zaburzenia w tej hierarchii – np. wykluczenie kogoś z rodziny lub przyjęcie roli, która do nas nie należy – prowadzą do trudności w życiu.
2. Prawo przynależności
Każdy członek rodziny, niezależnie od swojego losu, ma prawo do przynależności. Wykluczenie, np. przez zapomnienie, wstyd lub celowe odrzucenie, może skutkować tym, że kolejne pokolenia nieświadomie przejmują ciężar wykluczonego przodka.
3. Równowaga w dawaniu i braniu
Zdrowe relacje opierają się na równowadze pomiędzy dawaniem a braniem. Jeśli ktoś w rodzinie poniósł wielką stratę lub nie spłacił „długu” emocjonalnego, inni członkowie mogą przejmować jego cierpienie.
Jak przebiegają ustawienia systemowe?
- Wybór problemu – Osoba zgłaszająca problem (klient) określa swój temat, np. trudności w relacjach, choroby, powtarzające się schematy życiowe.
- Wybór reprezentantów – Terapeuta prosi innych uczestników, aby intuicyjnie „wcielili się” w członków rodziny klienta.
- Obserwacja interakcji – Ustawieni w przestrzeni reprezentanci zaczynają odczuwać emocje i reakcje osób, które reprezentują, odsłaniając ukryte dynamiki systemu rodzinnego.
- Znalezienie rozwiązania – Terapeuta pomaga odnaleźć właściwe miejsce dla każdego członka rodziny, przywracając harmonię i uwalniając klienta od ciężarów przeszłości.
Efekty ustawień Hellingera
- Zrozumienie przyczyn trudności w relacjach
- Uwolnienie się od nieświadomych wzorców rodzinnych
- Pogodzenie się z przeszłością i wybaczenie
- Poprawa relacji z rodziną i bliskimi
- Większa lekkość w życiu codziennym
Kontrowersje wokół metody
Metoda Hellingera wzbudza zarówno entuzjazm, jak i krytykę. Zwolennicy podkreślają jej skuteczność w pracy z traumą i relacjami międzyludzkimi, natomiast krytycy zwracają uwagę na brak naukowych dowodów potwierdzających jej skuteczność. Niektórzy terapeuci uważają, że ustawienia mogą prowadzić do intensywnych przeżyć emocjonalnych, które wymagają dalszej pracy terapeutycznej.
Podsumowanie
Ustawienia Hellingera to metoda pozwalająca odkryć głęboko zakorzenione dynamiki rodzinne i uwolnić się od obciążeń przeszłości. Choć budzi różne opinie, dla wielu osób jest skuteczną drogą do rozwiązania trudnych problemów życiowych i emocjonalnych.